Khi nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp muốn gia nhập một thị trường mới, họ thường đứng trước hai lựa chọn phổ biến: mua lại một doanh nghiệp đang hoạt động hoặc tự thành lập một doanh nghiệp mới. Mỗi phương án đều có những ưu điểm và hạn chế riêng, tùy thuộc vào chiến lược đầu tư, nguồn lực tài chính và mục tiêu phát triển của nhà đầu tư.
Tại TP. Đà Nẵng, một trong những trung tâm kinh tế quan trọng của khu vực miền Trung, môi trường đầu tư đang ngày càng thuận lợi. Thành phố có nhiều lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng giao thông, nguồn nhân lực và định hướng phát triển các ngành kinh tế như công nghệ thông tin, du lịch, logistics và sản xuất công nghiệp.
Trong bối cảnh đó, nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đang quan tâm đến việc gia nhập thị trường Đà Nẵng. Tuy nhiên, việc lựa chọn mua lại doanh nghiệp hiện hữu hay tự thành lập doanh nghiệp mới là một quyết định chiến lược cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
Bài viết này sẽ phân tích và so sánh hai phương án này để giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về ưu điểm, hạn chế và các yếu tố cần cân nhắc khi đầu tư vào Đà Nẵng.
1. Khái niệm mua doanh nghiệp và thành lập doanh nghiệp mới
Mua doanh nghiệp là việc nhà đầu tư mua lại toàn bộ hoặc một phần cổ phần, phần vốn góp của một doanh nghiệp đang hoạt động. Sau khi hoàn tất giao dịch, nhà đầu tư sẽ tiếp quản quyền sở hữu và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó.
Trong khi đó, tự thành lập doanh nghiệp mới là việc nhà đầu tư đăng ký thành lập một doanh nghiệp hoàn toàn mới theo quy định của pháp luật. Doanh nghiệp mới sẽ bắt đầu hoạt động từ đầu và cần xây dựng hệ thống vận hành, khách hàng và thương hiệu từ giai đoạn khởi đầu.
Hai phương án này có sự khác biệt lớn về thời gian triển khai, chi phí đầu tư, mức độ rủi ro và khả năng phát triển trong ngắn hạn.

2. Thời gian gia nhập thị trường
Một trong những yếu tố quan trọng khi lựa chọn phương án đầu tư là thời gian gia nhập thị trường.
Khi mua lại một doanh nghiệp đang hoạt động, nhà đầu tư có thể tiếp quản ngay hệ thống khách hàng, đội ngũ nhân sự và các hoạt động kinh doanh hiện tại. Điều này giúp nhà đầu tư rút ngắn đáng kể thời gian gia nhập thị trường.
Ngược lại, khi thành lập doanh nghiệp mới, nhà đầu tư cần thời gian để xây dựng hệ thống vận hành, tuyển dụng nhân sự và phát triển mạng lưới khách hàng.
Tại Đà Nẵng, trong những ngành có tốc độ phát triển nhanh như công nghệ hoặc du lịch, việc mua lại doanh nghiệp có thể giúp nhà đầu tư nắm bắt cơ hội thị trường nhanh hơn.
3. Chi phí đầu tư ban đầu
Chi phí đầu tư là một yếu tố quan trọng cần được xem xét khi lựa chọn giữa hai phương án.
Việc mua lại một doanh nghiệp thường yêu cầu nguồn vốn lớn ngay từ đầu để thanh toán cho các cổ đông hiện hữu. Giá trị của doanh nghiệp có thể bao gồm tài sản hữu hình, thương hiệu, hệ thống khách hàng và tiềm năng phát triển trong tương lai.
Trong khi đó, việc thành lập doanh nghiệp mới thường có chi phí ban đầu thấp hơn, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ hoặc công nghệ.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chi phí ban đầu thấp không đồng nghĩa với chi phí tổng thể thấp hơn. Doanh nghiệp mới có thể cần nhiều thời gian và chi phí để xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường.
4. Mức độ rủi ro trong hoạt động kinh doanh
Rủi ro là một yếu tố quan trọng cần được cân nhắc khi thực hiện các quyết định đầu tư.
Khi mua doanh nghiệp, nhà đầu tư có thể đối mặt với các rủi ro liên quan đến tình trạng pháp lý, tài chính hoặc các nghĩa vụ chưa được công bố của doanh nghiệp mục tiêu. Nếu quá trình thẩm định doanh nghiệp không được thực hiện đầy đủ, nhà đầu tư có thể gặp nhiều khó khăn sau khi tiếp quản doanh nghiệp.
Ngược lại, khi thành lập doanh nghiệp mới, nhà đầu tư có thể kiểm soát toàn bộ quá trình xây dựng hệ thống quản trị và hoạt động kinh doanh ngay từ đầu.
Tuy nhiên, doanh nghiệp mới cũng phải đối mặt với rủi ro liên quan đến việc xây dựng thị trường và thu hút khách hàng trong giai đoạn đầu.
5. Khả năng tiếp cận khách hàng và thị trường
Một lợi thế lớn của việc mua doanh nghiệp là khả năng tiếp cận ngay hệ thống khách hàng và thị trường hiện có.
Doanh nghiệp đang hoạt động thường đã có mạng lưới khách hàng, đối tác và nhà cung cấp ổn định. Điều này giúp nhà đầu tư nhanh chóng tiếp tục hoạt động kinh doanh mà không cần phải xây dựng lại hệ thống từ đầu.
Ngược lại, khi thành lập doanh nghiệp mới, nhà đầu tư cần nhiều thời gian để xây dựng thương hiệu và phát triển mạng lưới khách hàng.
Tại Đà Nẵng, trong những ngành có mức độ cạnh tranh cao như du lịch hoặc dịch vụ, việc mua lại doanh nghiệp có thể giúp nhà đầu tư tiếp cận thị trường nhanh hơn.
6. Khả năng kiểm soát và xây dựng hệ thống quản trị
Khi mua lại doanh nghiệp, nhà đầu tư thường phải tiếp quản hệ thống quản trị và văn hóa doanh nghiệp đã tồn tại.
Trong một số trường hợp, sự khác biệt về văn hóa doanh nghiệp hoặc phong cách quản trị có thể gây ra khó khăn trong quá trình tích hợp doanh nghiệp sau khi thực hiện M&A.
Ngược lại, khi thành lập doanh nghiệp mới, nhà đầu tư có thể xây dựng hệ thống quản trị theo định hướng của mình ngay từ đầu.
Điều này giúp doanh nghiệp mới có sự linh hoạt trong việc thiết kế mô hình quản lý và phát triển văn hóa doanh nghiệp.
7. Yếu tố pháp lý và thủ tục hành chính
Việc mua doanh nghiệp và thành lập doanh nghiệp mới đều liên quan đến các thủ tục pháp lý khác nhau.
Trong trường hợp mua doanh nghiệp, các bên cần thực hiện thủ tục chuyển nhượng cổ phần hoặc vốn góp, đăng ký thay đổi cổ đông và thực hiện các nghĩa vụ thuế liên quan đến giao dịch.
Trong khi đó, việc thành lập doanh nghiệp mới thường liên quan đến thủ tục đăng ký doanh nghiệp và xin cấp các giấy phép kinh doanh cần thiết.
Tại Đà Nẵng, môi trường hành chính đang ngày càng được cải thiện, giúp quá trình thành lập doanh nghiệp diễn ra nhanh chóng hơn so với trước đây.
8. Khi nào nên mua doanh nghiệp tại Đà Nẵng
Việc mua doanh nghiệp thường phù hợp trong những trường hợp nhà đầu tư muốn gia nhập thị trường nhanh chóng hoặc muốn tiếp quản một doanh nghiệp có thương hiệu và hệ thống khách hàng ổn định.
Ngoài ra, việc mua doanh nghiệp cũng phù hợp khi doanh nghiệp mục tiêu đang có lợi thế về vị trí thị trường hoặc công nghệ mà nhà đầu tư muốn tận dụng.
Đối với các nhà đầu tư nước ngoài muốn gia nhập thị trường Đà Nẵng, việc mua doanh nghiệp địa phương cũng là một cách hiệu quả để hiểu rõ hơn về thị trường.
9. Khi nào nên thành lập doanh nghiệp mới
Việc thành lập doanh nghiệp mới thường phù hợp khi nhà đầu tư muốn xây dựng mô hình kinh doanh hoàn toàn mới hoặc muốn kiểm soát toàn bộ hệ thống quản trị của doanh nghiệp.
Phương án này cũng phù hợp khi nhà đầu tư muốn phát triển một thương hiệu riêng hoặc triển khai một mô hình kinh doanh mới mà chưa có doanh nghiệp nào tại địa phương đang thực hiện.
10. Vinasc – Đơn vị tư vấn M&A và đầu tư tại TP. Đà Nẵng
Vinasc cung cấp dịch vụ tư vấn M&A và tư vấn đầu tư cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư tại TP. Đà Nẵng và khu vực miền Trung. Với kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn tài chính, kế toán và pháp lý doanh nghiệp, Vinasc hỗ trợ khách hàng trong việc lựa chọn chiến lược đầu tư phù hợp.
Dịch vụ của Vinasc bao gồm tư vấn mua doanh nghiệp, thẩm định doanh nghiệp, định giá doanh nghiệp và hỗ trợ thành lập doanh nghiệp mới.
Thông qua đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm và hiểu biết sâu về thị trường địa phương, Vinasc giúp các nhà đầu tư tiếp cận thị trường Đà Nẵng một cách hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong quá trình đầu tư.
11. Kết luận
Việc lựa chọn mua doanh nghiệp hay tự thành lập doanh nghiệp mới tại TP. Đà Nẵng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chiến lược đầu tư, nguồn lực tài chính và mục tiêu phát triển của nhà đầu tư.
Mua doanh nghiệp có thể giúp nhà đầu tư gia nhập thị trường nhanh chóng và tận dụng các nguồn lực sẵn có, trong khi việc thành lập doanh nghiệp mới giúp nhà đầu tư xây dựng hệ thống quản trị và thương hiệu theo định hướng riêng.
Việc đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố liên quan đến thị trường, pháp lý và tài chính sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định phù hợp và tận dụng tốt các cơ hội đầu tư tại Đà Nẵng.




